अलिकडच्या वर्षांत, मुख्य अन्न म्हणून बाजरीची आवड वाढत आहे. अनेकदा “श्री अण्णा” किंवा ‘धान्यांचा राजा’ म्हणून संबोधले जाणारे बाजरी आपल्या आहारात उल्लेखनीय पुनरागमन करत आहेत. “श्री अण्णा” या शब्दाचा संस्कृतमध्ये अनुवाद “नोबल ग्रेन” किंवा “धान्यांचा राजा” असा होतो. हे नाव केवळ बाजरीच्या ऐतिहासिक महत्त्वाचे प्रतिबिंब नाही तर त्यांचे उल्लेखनीय पौष्टिक मूल्य देखील ओळखते. आव्हानात्मक वाढत्या…
नैसर्गिक शेती विरुद्ध रासायनिक शेती: एक तुलनात्मक विश्लेषण प्रास्तावना: शेतीच्या दोन भिन्न पद्धती नैसर्गिक शेती ही एक अशी शेतीपद्धती आहे जी निसर्गाच्या नियमांशी पूर्णतः सुसंगत राहून काम करते. यामध्ये रासायनिक खते, कीटकनाशके आणि तणनाशके यांसारख्या कोणत्याही बाह्य निविष्ठांचा वापर पूर्णपणे टाळला जातो. ही पद्धत जमिनीतील सूक्ष्मजीव, गाईचे शेण व गोमूत्र आणि पिकांचे अवशेष यांसारख्या शेतावर…
महाराष्ट्र तूर (अरहर) बाजार प्रदर्शन विश्लेषण: फरवरी 2026 1. राज्य-स्तरीय बाजार अवलोकन फरवरी 2026 में महाराष्ट्र के तूर बाजार ने एक सुदृढ़ और रणनीतिक मूल्य प्रक्षेपवक्र प्रदर्शित किया है। थोक मूल्यों में देखी गई यह वृद्धि केवल मौसमी उतार-चढ़ाव नहीं, बल्कि बाजार की अंतर्निहित मजबूती का संकेत है। राज्य स्तर पर कीमतों का बढ़ता स्तर…
भारत-विस्तार (Bharat-VISTAAR): कृषि के लिए डिजिटल सार्वजनिक अवसंरचना (DPI) कार्यान्वयन ढांचा 1. प्रस्तावना: कृषि डिजिटल परिवर्तन का नया युग भारत-विस्तार (Virtually Integrated System to Access Agricultural Resources) भारतीय कृषि के इतिहास में एक रणनीतिक बदलाव का प्रतीक है। इसे मात्र एक डिजिटल प्लेटफॉर्म के रूप में नहीं, बल्कि एक व्यापक ‘डिजिटल सार्वजनिक अवसंरचना’ (Digital Public…
उभ्या शेतीची संकल्पना प्रोफेसर डेस्पोमियर यांनी दिली होती; अधिक जलद उत्पादन देण्यासाठी फार्ममध्ये हायड्रोपोनिक्स आणि एरोपोनिक्स सारख्या पारंपरिक शेती पद्धतींचा वापर केला जातो. उभ्या शेतीची व्याख्या सामान्यपणे व्यावसायिक शेतीची एक प्रणाली म्हणून केली जाऊ शकते ज्यामध्ये वनस्पती, प्राणी, बुरशी आणि इतर जीवसृष्टी अन्न, इंधन, फायबर किंवा इतर उत्पादने किंवा सेवांसाठी कृत्रिमरित्या एकमेकांच्या वर उभ्या रचून…
